İtalya' da yaşayan İran kökenli sanatçı Bizhan Bassiri 15 Eylül - 9 Ekim tarihlerinde Borusan Sanat Galerisi'nde, Beral Madra küratörlüğünde, galerinin kişisel sergiler programı kapsamında yer alan bir yerleştirme gerçekleştiriyor ve Nisan 2004'te MSGSÜ'nün Tophane-i Amire binasında düzenlenen "Kökenler" sergisinin kataloğunu sunuyor.

Yerleştirme, galeri mekanının kırmızı ve siyah renklerle yeniden tasarlanmasını ve sanatçının 2002'de Saraybosna için ürettiği iki çelik "güneş aynası"nın, papier mache (ıslatılmış kağıt) resimlerin ve kendi portresinin bu mekana gore yeniden düzenlenmesini içeriyor. Bu yerleştirmede farklı teknikler ve anlatım dillerinin (metal işçiliği, ıslatılmış kağıttan üretilmiş kabartma resimler, minimalist duvar yüzeyleri, fotograf) bireştirilmesi izleniyor. İçinde yaşadığımız karmaşık dönemde düzenin değerini vurgulayan ve sonuçta, karmaşayı da düzeni de yaratanın insanın kendisi olduğunu gösteren bir yerleştirme.

Bassiri'nin tarihe, kültürlere ve doğaya çok yönlü göndermeleri olan "Kökenler" başlıklı sergisi Nisan 2004'de Tophane-I Amire binasında gerçekleştirilmişti. 120 adet "herme" ve 60 adet el yazması kitaptan oluşan bu yapıt dizisi Tophane-i Amirenin "bazilika" planlı mekanını - özelliklerini kullanarak ve koruyarak - tamamlıyordu.

Bassiri'nin işleri izleyicinin belleğine ve algı süreçlerine hitap ediyor. İzleyici, onun yerleştirmeleri içine girdiğinde, yapıtın mekanı kültürel anlamda kaçınılmaz bir biçimde tamamladığı ve yücelttiği izlenimi ediniyor.

Bassiri'nin Borusan Sanat Galerisi mekanında tasarımladığı bu yerleştirme iki karşıt akımı barındırıyor: Kırmızı ve siyah renk yüzeyler minimalist yerleştirme geleneğinin günümüzdeki yorumunu içeriyor. Bu soyutlama bir arkaplan oluştururken, dışavurumcu bir teknikle parlatılmış olan aynalar ve soyut ekspresyonist resimler de, heterojen ve karmaşık bir dünyanın yansıma yüzeyi olarak sunuluyor. Son aşamada, sanatçı izleyiciyi kendi portresi üstünde bir yüzleşmeye davet ediyor.

Bassiri, İstanbul'daki sergileriyle yirmi yıl önce Doğu'dan Batı'ya doğru yaptığı yolculuğun yönünü döndürmeye girişiyor. Istanbul bu yolculuk için kaçınılmaz bir merkezdir. Bassiri AB içinde yaşayan "doğu" kökenli bir sanatçı olarak, Doğu kültürünün yeniden değerlendirilmesi aşamasında aracı bir rol üstleniyor.

Beral Madra